Sau khi có thai: theo dõi và những lưu ý riêng

Sau nhiều tháng hoặc nhiều năm chờ đợi, kết quả dương tính là khoảnh khắc mà cả hai vợ chồng đã mong. Nhưng với nhiều người, nó cũng mở ra một giai đoạn lo lắng mới.

Bài này nói về những gì cần theo dõi và cách đi qua giai đoạn này.

Bàn giao cho bác sĩ theo dõi thai

Việc đầu tiên là bảo đảm bác sĩ sẽ theo dõi thai kỳ của bạn có đầy đủ thông tin:

• Toàn bộ hồ sơ điều trị hỗ trợ sinh sản.
• Phác đồ đã dùng và thời gian.
• Thuốc đang dùng và kế hoạch dùng tiếp.
• Kết quả các lần theo dõi.
• Những lưu ý mà trung tâm đã dặn.

Nếu bạn điều trị ở nước ngoài, hãy chuẩn bị cả bản dịch. Việc bàn giao đầy đủ giúp bác sĩ đưa ra kế hoạch theo dõi phù hợp.

Về thuốc

Với nhiều phác đồ, việc dùng thuốc còn tiếp tục một thời gian sau khi có thai. Nguyên tắc:

• Dùng đúng chỉ định về loại, liều và thời gian.
• Không tự ngưng khi thấy đã có thai.
• Hỏi bác sĩ trước khi ngưng bất cứ thứ gì.
• Hỏi trước khi dùng thêm bất cứ thuốc hay thực phẩm chức năng nào.
• Báo cho mọi bác sĩ về việc bạn đang mang thai.

Theo dõi trong giai đoạn đầu

Thai kỳ sau điều trị thường được theo dõi kỹ hơn trong những tuần đầu. Hãy hỏi bác sĩ:

• Lịch khám và siêu âm trong giai đoạn này.
• Những gì được kiểm tra ở mỗi lần.
• Dấu hiệu nào cần đi khám ngay.
• Khi nào thì chuyển sang lịch khám thai thông thường.

Về khả năng đa thai

Với một số phác đồ, khả năng đa thai cao hơn. Nếu đây là trường hợp của bạn, hãy hỏi bác sĩ về:

• Những theo dõi cần thiết thêm.
• Những rủi ro cần biết.
• Cần chuẩn bị gì khác.
• Kế hoạch sinh nở.

Đa thai cần được theo dõi sát hơn, và việc chuẩn bị sớm giúp gia đình bớt bị động.

Những dấu hiệu cần đi khám ngay

• Ra máu âm đạo.
• Đau bụng dữ dội.
• Đau bụng dưới một bên kèm chóng mặt.
• Sốt.
• Nôn nhiều không ăn uống được.
• Bụng chướng căng, khó thở, tiểu ít.
• Chóng mặt, ngất.

Với người vừa qua điều trị hỗ trợ sinh sản, có những biến chứng cần được nhận biết sớm. Hãy hỏi trung tâm về danh sách dấu hiệu cụ thể và đừng ngại liên hệ khi thấy bất thường.

Về lo lắng trong giai đoạn đầu

Đây là điều gần như ai cũng trải qua sau một hành trình dài. Nhiều người không dám vui, không dám nói với ai, và kiểm tra liên tục các dấu hiệu.

Vài điều giúp được:

• Biết rõ lịch khám tiếp theo để có mốc bám vào.
• Hỏi bác sĩ những gì cần theo dõi và những gì không cần lo.
• Hạn chế tra cứu trên mạng và trong các diễn đàn.
• Chia sẻ với bạn đời thay vì mỗi người lo riêng.
• Cho phép mình vui, dù vẫn còn lo.
• Nói với bác sĩ nếu lo lắng ảnh hưởng nặng tới giấc ngủ và sinh hoạt.

Điểm áp chót đáng nhấn mạnh. Nhiều người không cho phép mình vui vì sợ thất vọng, và điều đó lấy đi trải nghiệm của cả thai kỳ.

Chia sẻ với gia đình

Hai vợ chồng nên thống nhất về việc khi nào và nói với ai. Không có câu trả lời đúng cho mọi người — một số muốn chờ qua giai đoạn đầu, một số muốn có sự hỗ trợ sớm.

Hãy quyết định cùng nhau và giữ đúng điều đã thống nhất.

Chăm sóc thai kỳ thông thường

Ngoài những theo dõi riêng, mọi việc chăm sóc thai kỳ thông thường vẫn áp dụng:

• Khám thai đúng lịch.
• Bổ sung theo chỉ định của bác sĩ.
• Ăn uống cân đối, an toàn thực phẩm.
• Vận động phù hợp theo hướng dẫn.
• Không hút thuốc, không rượu bia.
• Hỏi bác sĩ trước khi dùng bất cứ thuốc gì.
• Nghỉ ngơi đủ.

Về các sàng lọc trước sinh

Bạn sẽ được đề nghị các sàng lọc theo từng mốc thai kỳ. Hãy nhớ rằng sàng lọc chỉ ước tính nguy cơ chứ không phải chẩn đoán.

Trước khi làm, hãy hỏi: nếu kết quả cho thấy nguy cơ cao thì bước tiếp theo là gì. Biết trước giúp bạn chuẩn bị tâm lý.

Khi thai kỳ không tiếp tục được

Đây là điều không ai muốn nói tới nhưng có thể xảy ra, và với người đã đi một hành trình dài thì mất mát càng nặng.

Nếu điều này xảy ra:

• Cho phép mình đau buồn, đây là một mất mát thật.
• Đừng để ai gạt nó đi hoặc so sánh với người khác.
• Hỏi bác sĩ về việc đánh giá lại và về thời điểm phù hợp nếu muốn thử lại.
• Tìm hỗ trợ tâm lý nếu cần.
• Đừng vội quyết định bước tiếp theo.

Chuẩn bị cho giai đoạn sau sinh

Một điều ít được nói: sau một hành trình dài, kỳ vọng về giai đoạn làm cha mẹ có thể rất cao, và thực tế nuôi con nhỏ thì mệt mỏi như mọi gia đình khác.

Một số người cảm thấy có lỗi khi thấy mệt hoặc thấy khó, vì nghĩ mình đã mong mỏi lâu như vậy thì không được phép than.

Hãy biết trước điều này. Việc thấy mệt và thấy khó là bình thường, và không mâu thuẫn với việc bạn rất mong đứa con này. Nếu có dấu hiệu trầm cảm sau sinh, hãy tìm hỗ trợ y tế như bất kỳ ai khác.

Tóm lại

Hãy bàn giao đầy đủ hồ sơ điều trị cho bác sĩ theo dõi thai, dùng thuốc đúng chỉ định và không tự ngưng khi thấy đã có thai. Nắm rõ danh sách dấu hiệu cần đi khám ngay và lịch theo dõi giai đoạn đầu. Lo lắng trong giai đoạn này là bình thường — hãy hạn chế tra cứu, chia sẻ với bạn đời, và cho phép mình vui.

Câu hỏi thường gặp