Khi một người trong gia đình được chẩn đoán ung thư, câu hỏi có nên đưa ra nước ngoài chữa thường xuất hiện rất sớm. Đó là phản ứng tự nhiên: người ta muốn làm mọi thứ có thể.
Nhưng đây là quyết định lớn về tài chính, thời gian và sức khoẻ, nên cần được cân nhắc bằng thông tin cụ thể thay vì bằng hy vọng chung chung.
Bắt đầu từ bác sĩ điều trị trong nước
Trước khi liên hệ bất kỳ đơn vị nước ngoài nào, hãy ngồi lại với bác sĩ đang điều trị và hỏi:
- Chẩn đoán chính xác là gì, giai đoạn nào.
- Phác đồ được đề xuất trong nước là gì.
- Phác đồ này có theo hướng dẫn quốc tế hiện hành không.
- Có phương pháp nào cần thiết mà trong nước chưa có không.
- Nếu ra nước ngoài thì được lợi cụ thể ở điểm nào.
- Thời gian có phải yếu tố quan trọng trong trường hợp này không.
Câu thứ ba và thứ năm là hai câu quan trọng nhất. Nhiều phác đồ điều trị ung thư hiện nay có hướng dẫn quốc tế chung, và các cơ sở lớn trong nước đều áp dụng.
Khi nào ra nước ngoài thực sự có ý nghĩa
- Khi cần một kỹ thuật hoặc thiết bị mà trong nước chưa có.
- Khi bệnh thuộc loại rất hiếm, cần trung tâm có kinh nghiệm chuyên sâu.
- Khi cần tham gia một thử nghiệm lâm sàng cụ thể.
- Khi đã điều trị trong nước nhưng không đáp ứng và có lựa chọn khác ở nơi khác.
- Khi cần loại thuốc chưa được lưu hành trong nước và có chỉ định rõ ràng.
Điểm chung: có một khác biệt cụ thể, gọi tên được, và liên quan trực tiếp tới trường hợp của bạn.
Khi nào thì việc đi không mang lại gì thêm
- Khi phác đồ ở hai nơi về cơ bản giống nhau.
- Khi bệnh đã ở giai đoạn mà mục tiêu là chăm sóc giảm nhẹ.
- Khi người bệnh quá yếu để chịu đựng chuyến đi.
- Khi việc đi làm gián đoạn điều trị đang có hiệu quả.
- Khi quyết định dựa trên lời hứa chữa khỏi.
Trong những tình huống này, chi phí và sự xáo trộn thường lớn hơn lợi ích, và đôi khi còn gây hại vì làm chậm điều trị.
Hỏi ý kiến thứ hai trước khi bàn chuyện đi
Trước khi tính chuyện ra nước ngoài, hãy hỏi ý kiến thứ hai tại một cơ sở chuyên khoa khác trong nước. Việc này rẻ hơn rất nhiều, nhanh hơn, và nhiều khi trả lời được câu hỏi của bạn.
Hãy mang đầy đủ hồ sơ: kết quả giải phẫu bệnh, hình ảnh, tóm tắt điều trị đã thực hiện.
Nếu vẫn muốn tìm hiểu ở nước ngoài
Nhiều trung tâm lớn nhận hồ sơ để tư vấn từ xa trước khi bạn phải bay đi. Hãy tận dụng bước này:
- Gửi hồ sơ đầy đủ và xin ý kiến bằng văn bản.
- Hỏi rõ phác đồ họ đề xuất là gì.
- Hỏi vì sao phác đồ đó khác với phác đồ trong nước.
- Hỏi dự kiến thời gian điều trị và số lần phải quay lại.
- Hỏi chi phí ước tính trọn gói.
Sau đó mang bản tư vấn đó về cho bác sĩ trong nước xem và đánh giá. Đây là bước quan trọng nhất trong cả quá trình.
Cảnh giác với môi giới
Có nhiều đơn vị làm dịch vụ đưa người bệnh ra nước ngoài. Một số làm nghiêm túc, một số thì không. Dấu hiệu cần thận trọng:
- Hứa hẹn kết quả điều trị.
- Thúc ép quyết định nhanh.
- Không cho bạn liên hệ trực tiếp với bệnh viện.
- Không đưa được báo giá chi tiết bằng văn bản.
- Nói xấu chung chung về y tế trong nước mà không nói cụ thể khác biệt ở đâu.
- Yêu cầu đặt cọc lớn trước khi có bản tư vấn chuyên môn.
Hãy hỏi thẳng: đơn vị nhận hoa hồng từ bệnh viện không, và bao nhiêu.
Đừng ngưng điều trị đang có để chờ
Đây là sai lầm nguy hiểm nhất. Thời gian là yếu tố quan trọng trong điều trị ung thư, và việc ngưng giữa chừng để chờ thu xếp chuyến đi có thể làm mất cơ hội.
Hãy bàn với bác sĩ điều trị về cách phối hợp: tiếp tục điều trị trong lúc chuẩn bị, hoặc chọn thời điểm chuyển giao phù hợp.
Những chi phí thường bị bỏ sót
- Chi phí đi lại cho cả người bệnh và người đi cùng.
- Ăn ở trong suốt thời gian điều trị, có thể kéo dài nhiều tuần.
- Phiên dịch.
- Các xét nghiệm phải làm lại tại nơi đến.
- Chi phí phát sinh khi có biến chứng.
- Những lần phải quay lại để theo dõi.
- Thu nhập mất đi của người đi cùng.
Hãy yêu cầu báo giá bằng văn bản và hỏi rõ những gì không nằm trong báo giá đó.
Câu hỏi về việc tiếp nối điều trị
Đây là phần hay bị bỏ qua nhất. Hãy hỏi trước:
- Sau đợt điều trị, việc theo dõi diễn ra ở đâu.
- Thuốc được kê có mua được ở trong nước không.
- Hồ sơ được bàn giao thế nào cho bác sĩ trong nước.
- Nếu có biến chứng sau khi về thì xử lý ra sao.
- Bác sĩ trong nước có tiếp nhận được phác đồ đó không.
Một đợt điều trị ở nước ngoài mà không có kế hoạch tiếp nối trong nước là rủi ro thật.
Chuẩn bị hồ sơ
- Kết quả giải phẫu bệnh, có thể cần mượn tiêu bản.
- Toàn bộ hình ảnh chẩn đoán, dạng số.
- Tóm tắt bệnh án và các đợt điều trị đã thực hiện.
- Danh sách thuốc đã và đang dùng.
- Kết quả xét nghiệm theo thời gian.
- Bản dịch nếu được yêu cầu.
Hồ sơ càng đầy đủ thì tư vấn từ xa càng chính xác và càng đỡ phải làm lại xét nghiệm.
Quyết định cùng người bệnh
Nếu người bệnh còn minh mẫn, họ phải là người tham gia quyết định. Hãy hỏi mong muốn của họ: điều gì quan trọng nhất với họ lúc này, họ có muốn điều trị tích cực tới đâu, họ có muốn ở gần nhà không.
Nhiều gia đình quyết định thay vì nghĩ rằng đang làm điều tốt nhất, trong khi người bệnh muốn điều khác.
Tóm lại
Hãy bắt đầu bằng việc hỏi bác sĩ trong nước phác đồ đề xuất là gì và có theo hướng dẫn quốc tế không, rồi hỏi ý kiến thứ hai trong nước trước khi tính chuyện đi. Nếu tìm hiểu ở nước ngoài, hãy xin tư vấn từ xa bằng văn bản và mang về cho bác sĩ trong nước đánh giá. Đừng ngưng điều trị đang có để chờ, và hãy hỏi kỹ về kế hoạch tiếp nối sau khi về.
Câu hỏi thường gặp
Ra nước ngoài chữa ung thư có tốt hơn không?
Tuỳ loại bệnh, giai đoạn và phương pháp cần dùng. Có những trường hợp thực sự khác biệt, và có những trường hợp phác đồ trong nước tương đương. Hãy hỏi bác sĩ điều trị trước.
Câu hỏi quan trọng nhất cần hỏi là gì?
Phác đồ được đề xuất ở nước ngoài khác gì so với phác đồ trong nước, và khác biệt đó mang lại lợi ích cụ thể nào cho trường hợp của tôi.
Có nên ngưng điều trị trong nước để chờ đi không?
Tuyệt đối không tự ngưng. Thời gian là yếu tố quan trọng trong điều trị ung thư. Hãy bàn với bác sĩ điều trị về cách phối hợp.
Ai cam kết chữa khỏi thì sao?
Không ai cam kết được kết quả điều trị ung thư. Đây là dấu hiệu cảnh báo rõ ràng, dù trong nước hay nước ngoài.