Rối loạn nhịp tim và các thiết bị cấy ghép

Các thiết bị cấy ghép điều trị rối loạn nhịp tim đã trở nên phổ biến và được thực hiện tại nhiều trung tâm trong nước. Với người mang thiết bị, điều quan trọng không chỉ là ca cấy ghép mà là cách sống và theo dõi sau đó.

Vì sao cần thiết bị

Tim có hệ thống dẫn truyền điện điều khiển nhịp đập. Khi hệ thống này có vấn đề, nhịp tim có thể quá chậm, quá nhanh, hoặc không đều. Tuỳ loại rối loạn, bác sĩ có thể chỉ định thuốc, thủ thuật, hoặc cấy thiết bị.

Việc chọn phương pháp là quyết định chuyên môn dựa trên loại rối loạn cụ thể và tình trạng của bạn.

Những câu nên hỏi trước khi cấy

• Vì sao tôi cần thiết bị này.
• Có lựa chọn nào khác không.
• Thủ thuật diễn ra thế nào, mất bao lâu.
• Rủi ro là gì.
• Sau đó tôi cần kiêng gì, trong bao lâu.
• Bao lâu kiểm tra thiết bị một lần.
• Thiết bị dùng được khoảng bao lâu trước khi cần thay.
• Loại này có chụp cộng hưởng từ được không.

Câu cuối rất đáng hỏi và hãy ghi lại câu trả lời, vì bạn sẽ cần thông tin này về sau.

Thẻ thông tin thiết bị

Sau khi cấy, bạn sẽ được cấp thẻ hoặc giấy ghi thông tin thiết bị. Đây là tài liệu quan trọng:

• Mang theo bên mình mọi lúc.
• Chụp ảnh lưu trong điện thoại.
• Cho người thân biết bạn có thiết bị.
• Xuất trình cho mọi nhân viên y tế trước khi làm bất cứ thủ thuật gì.
• Mang theo khi đi xa.

Trong tình huống cấp cứu, thông tin này ảnh hưởng trực tiếp tới cách xử trí.

Theo dõi định kỳ

Thiết bị cần được kiểm tra theo lịch để đánh giá hoạt động và tình trạng pin. Hãy:

• Đi đúng lịch hẹn, kể cả khi thấy hoàn toàn khoẻ.
• Ghi lại lịch kiểm tra tiếp theo ngay sau mỗi lần.
• Hỏi về khả năng theo dõi từ xa nếu có.
• Báo ngay nếu có triệu chứng bất thường giữa các lần hẹn.

Việc bỏ lịch kiểm tra là rủi ro thật, vì bạn không tự biết được thiết bị đang hoạt động thế nào.

Những triệu chứng cần báo ngay

• Chóng mặt, ngất hoặc gần ngất.
• Hồi hộp, tim đập bất thường.
• Khó thở tăng lên.
• Sưng, đỏ, đau tại vị trí cấy thiết bị.
• Sốt.
• Nấc liên tục không dứt.
• Cảm giác bị giật ở vùng ngực.

Với người mang thiết bị có chức năng sốc điện, hãy hỏi trước bác sĩ về việc cần làm gì nếu thiết bị hoạt động.

Sinh hoạt hằng ngày

Phần lớn hoạt động bình thường được sau giai đoạn hồi phục ban đầu. Nhưng có những lưu ý cần hỏi bác sĩ cho loại thiết bị cụ thể của bạn:

• Giữ khoảng cách với một số thiết bị phát từ trường mạnh.
• Điện thoại di động thường nên để ở bên đối diện với vị trí cấy.
• Cẩn thận với một số thiết bị điện gia dụng công suất lớn.
• Một số công việc có môi trường điện từ mạnh cần được đánh giá.

Hãy hỏi bác sĩ danh sách cụ thể thay vì lo lắng chung chung. Phần lớn thiết bị điện gia dụng thông thường không gây vấn đề.

Khi làm các thủ thuật y tế khác

Hãy luôn báo trước rằng bạn có thiết bị cấy ghép khi:

• Chụp cộng hưởng từ.
• Phẫu thuật.
• Làm thủ thuật nha khoa có dùng thiết bị điện.
• Vật lý trị liệu có dùng sóng.
• Xạ trị.

Về cộng hưởng từ, một số thiết bị đời mới được thiết kế để tương thích với điều kiện nhất định, nhưng điều này phụ thuộc vào loại thiết bị cụ thể. Hãy xuất trình thẻ và để nhân viên y tế đánh giá.

Khi đi máy bay

• Mang theo thẻ thiết bị và xuất trình tại khu vực kiểm tra an ninh.
• Hỏi trước bác sĩ nếu đây là chuyến bay đầu sau khi cấy.
• Mang theo tóm tắt y tế và danh sách thuốc.
• Tìm hiểu trước cơ sở y tế tại nơi đến.

Về thuốc

Nhiều người mang thiết bị vẫn cần dùng thuốc song song. Hãy dùng đúng chỉ định, không tự ngưng, và hỏi bác sĩ trước khi dùng thêm bất cứ thuốc gì.

Một số thuốc có thể ảnh hưởng tới nhịp tim, nên hãy luôn báo cho mọi bác sĩ về tình trạng của bạn.

Khi cần thay thiết bị

Đến một thời điểm, pin sẽ cần được thay. Bác sĩ theo dõi tình trạng này qua các lần kiểm tra và sẽ báo trước.

Hãy hỏi:

• Khi nào dự kiến cần thay.
• Thủ tục thay có phức tạp như lần cấy đầu không.
• Có thay cả dây dẫn không hay chỉ thay bộ phận phát.
• Chi phí và bảo hiểm chi trả thế nào.

Về việc thực hiện trong nước

Việc cấy các thiết bị này đã được thực hiện tại nhiều trung tâm trong nước. Hãy hỏi bác sĩ về kinh nghiệm của nơi bạn định làm và về khả năng theo dõi lâu dài.

Yếu tố theo dõi lâu dài đặc biệt quan trọng với nhóm này. Một thiết bị cấy ở nước ngoài mà không có nơi theo dõi thuận tiện trong nước là bất lợi thật.

Về mặt tâm lý

Nhiều người mang thiết bị có lo lắng kéo dài, đặc biệt với loại có chức năng sốc điện. Đây là phản ứng phổ biến.

Hãy nói với bác sĩ về điều này, hỏi cụ thể về những gì cần lo và không cần lo, và cân nhắc kết nối với những người cùng hoàn cảnh.

Tóm lại

Với người mang thiết bị cấy ghép tim mạch, ba việc quan trọng nhất là: mang theo thẻ thông tin thiết bị mọi lúc, đi kiểm tra định kỳ đúng lịch kể cả khi thấy khoẻ, và luôn báo cho mọi nhân viên y tế trước khi làm bất kỳ thủ thuật nào. Hãy hỏi bác sĩ danh sách lưu ý cụ thể cho loại thiết bị của bạn thay vì lo lắng chung chung.

Câu hỏi thường gặp