Bạn nhận được một tờ báo giá với một con số. Gia đình họp lại, tính toán, và quyết định dựa trên con số đó. Rồi khi mọi việc kết thúc, tổng chi phí thực tế cao hơn đáng kể.
Đây là tình huống rất phổ biến, và phần lớn nguyên nhân nằm ở cách đọc báo giá.
Báo giá tính cho tình huống thuận lợi
Đây là điều quan trọng nhất cần hiểu. Phần lớn báo giá được xây dựng cho kịch bản mọi việc diễn ra như dự kiến: không biến chứng, nằm viện đúng số ngày, không cần can thiệp thêm.
Thực tế y khoa không phải lúc nào cũng như vậy. Hãy hỏi thẳng: nếu có biến chứng hoặc phải nằm viện lâu hơn thì chi phí tính thế nào.
Những khoản thường nằm ngoài báo giá
Về y tế:
- Các xét nghiệm phải làm lại tại nơi đến.
- Thăm dò bổ sung nếu phát hiện điều gì mới.
- Ngày nằm viện vượt dự kiến.
- Xử lý biến chứng.
- Chuyển sang phương pháp khác nếu cần.
- Thuốc mang về.
- Các lần tái khám sau đó.
- Máu và chế phẩm nếu cần truyền.
Về hậu cần:
- Vé máy bay cho người bệnh và người đi cùng.
- Chỗ ở trong suốt thời gian, có thể kéo dài hơn dự kiến.
- Ăn uống hằng ngày.
- Đi lại tại chỗ.
- Phiên dịch.
- Phí dịch vụ của đơn vị trung gian.
- Thị thực và các thủ tục.
- Bảo hiểm du lịch.
Về gia đình:
- Thu nhập mất đi của người bệnh.
- Thu nhập mất đi của người đi cùng.
- Chi phí thu xếp cho người ở nhà.
Nhóm thứ ba không bao giờ có trên báo giá nhưng rất thật.
Câu hỏi cho ra con số thật nhất
Thay vì chỉ hỏi báo giá, hãy hỏi: với một người bệnh tương tự đã điều trị ở đây, tổng chi phí thực tế cuối cùng là bao nhiêu.
Câu này cho con số sát thực tế hơn nhiều so với báo giá chuẩn, vì nó bao gồm cả những phát sinh thông thường.
Nếu nơi đó không trả lời được câu này, hãy hỏi lý do.
Yêu cầu bằng văn bản
Đây là nguyên tắc bắt buộc. Báo giá phải bằng văn bản và nên có:
- Từng khoản chi tiết, không chỉ một con số tổng.
- Những gì nằm trong và những gì không.
- Giả định mà báo giá dựa trên: bao nhiêu ngày nằm viện, bao nhiêu đợt.
- Cách tính khi vượt quá giả định đó.
- Đồng tiền thanh toán và cách thanh toán.
- Thời hạn hiệu lực của báo giá.
Điểm về giả định rất quan trọng và hay bị bỏ qua. Một báo giá cho năm ngày nằm viện có ý nghĩa khác hẳn nếu thực tế phải nằm mười ngày.
Về tỉ giá và cách thanh toán
- Báo giá bằng đồng tiền nào.
- Tỉ giá áp dụng khi nào.
- Thanh toán trước bao nhiêu, khi nào.
- Có phí chuyển tiền quốc tế không.
- Nếu phát sinh thì thanh toán thế nào.
- Có nhận thẻ không hay phải chuyển khoản.
Hãy dự trù thêm cho biến động tỉ giá nếu thời gian điều trị kéo dài.
Cẩn thận với các gói trọn gói
Gói trọn gói nghe tiện nhưng cần đọc kỹ:
- Gói gồm chính xác những gì.
- Điều gì xảy ra nếu cần ít hơn.
- Điều gì xảy ra nếu cần nhiều hơn.
- Có hoàn lại phần chưa dùng không.
- Nếu bạn không đi được vì lý do sức khoẻ thì sao.
Hai điểm cuối rất quan trọng và là nơi phát sinh tranh chấp nhiều nhất.
So sánh giữa các nơi
Khi so hai báo giá, hãy bảo đảm chúng cùng bao gồm những gì. Một báo giá thấp hơn có thể chỉ vì nó để nhiều khoản ra ngoài.
Hãy lập một bảng với các dòng giống nhau và điền cho cả hai nơi. Những ô trống sẽ cho thấy khoản nào chưa được tính.
Đừng quên chi phí giai đoạn sau
Đây là sai lầm tốn kém nhất. Với nhiều bệnh, chi phí điều trị và theo dõi trong những năm sau lớn hơn chi phí đợt can thiệp ban đầu.
Hãy hỏi:
- Sau đợt này còn cần điều trị gì nữa không.
- Thuốc phải dùng trong bao lâu, chi phí hằng tháng.
- Thuốc có mua được trong nước không.
- Lịch theo dõi và chi phí mỗi lần.
- Có khả năng phải quay lại không.
Một quyết định dốc hết nguồn lực cho chuyến đi rồi không còn gì cho giai đoạn sau là quyết định gây hại.
Về bảo hiểm
- Hỏi bảo hiểm y tế trong nước có chi trả phần nào không và thủ tục thế nào.
- Nếu có bảo hiểm sức khoẻ tư nhân, hỏi công ty bảo hiểm về hồ sơ cần thiết — tốt nhất là hỏi trước khi đi.
- Cân nhắc bảo hiểm du lịch có bảo hiểm y tế.
- Giữ toàn bộ hoá đơn và giấy tờ gốc.
Điểm thứ hai quan trọng. Thiếu một loại giấy tờ có thể làm mất quyền được chi trả, và việc bổ sung sau khi đã về nước rất khó.
Quỹ dự phòng
Hãy chuẩn bị một khoản dự phòng ngoài con số đã tính. Những tình huống cần tới nó:
- Nằm viện lâu hơn dự kiến.
- Phải ở lại thêm sau khi xuất viện trước khi được bay.
- Cần can thiệp bổ sung.
- Đổi vé máy bay.
- Tình huống khẩn cấp.
Ghi chép chi tiêu
Hãy ghi lại mọi khoản chi và giữ hoá đơn. Điều này cần cho:
- Thủ tục bảo hiểm.
- Minh bạch với gia đình nếu có quỹ chung.
- Đối chiếu với báo giá ban đầu.
- Kinh nghiệm cho những lần sau nếu cần.
Khi chi phí vượt dự kiến trong lúc đang điều trị
Nếu điều này xảy ra, hãy:
- Yêu cầu giải thích bằng văn bản về khoản phát sinh.
- Hỏi xem có lựa chọn nào khác không.
- Nói thẳng về giới hạn khả năng của gia đình.
- Hỏi về khả năng chuyển phần còn lại của điều trị về nước.
Điểm cuối đáng cân nhắc. Với một số phác đồ, phần tiếp theo có thể thực hiện trong nước với chi phí thấp hơn nhiều.
Tóm lại
Báo giá thường tính cho tình huống thuận lợi, nên hãy hỏi rõ những gì không nằm trong đó và cách tính khi vượt giả định. Câu hỏi cho con số thật nhất là chi phí thực tế cuối cùng của một người bệnh tương tự. Yêu cầu mọi thứ bằng văn bản, chuẩn bị quỹ dự phòng, và đặc biệt đừng quên tính chi phí cho giai đoạn theo dõi và điều trị lâu dài sau đó.
Câu hỏi thường gặp
Báo giá có phải là chi phí cuối cùng không?
Hiếm khi. Phần lớn báo giá tính cho một tình huống diễn ra thuận lợi, và nhiều khoản nằm ngoài. Hãy hỏi rõ những gì không nằm trong báo giá.
Khoản nào hay bị bỏ sót nhất?
Chi phí khi nằm viện kéo dài hơn dự kiến, chi phí xử lý biến chứng, và toàn bộ chi phí ăn ở đi lại cho người đi cùng.
Nên hỏi gì để có con số thật?
Hãy hỏi chi phí thực tế của một người bệnh tương tự đã điều trị ở đó, thay vì chỉ hỏi báo giá chuẩn.
Có nên yêu cầu báo giá bằng văn bản không?
Bắt buộc. Báo giá miệng không có giá trị, và một nơi nghiêm túc sẽ không ngại đưa bằng văn bản.